Dood als Papierwerk
In de westerse mythologie neigt het hiernamaals naar het dramatische. Parelwitte poorten. Vuurmeren. Eindoordeel door een alziende godheid.
Het Chinese hiernamaals is... een kantoor.
Diyu (地狱), de Chinese onderwereld, is georganiseerd als een keizerlijke overheid. Er zijn rechtbanken, rechters, ambtenaren, bewakers en een uitgebreid systeem van straffen die zijn afgestemd op specifieke zonden. De doden worden niet geconfronteerd met een enkel moment van goddelijk oordeel. Ze ondergaan een meerfasen bureaucratisch proces dat jaren kan duren. Dit past goed bij Hongerige Geesten en Zwervende Zielen: De Onrustige Doden van de Chinese Folklore.
Dit is geen toeval. De Chinese mythologie weerspiegelt de Chinese samenleving, en de Chinese samenleving is al meer dan tweeduizend jaar georganiseerd rondom bureaucratie. Het hiernamaals is simpelweg het keizerlijke examensysteem dat over de dood heen is geëxtendeerd.
De Tien Rechtbanken van de Hel
Koning Yama (阎罗王, Yánluó Wáng) presidiumt over de vijfde rechtbank, maar hij is niet de enige rechter. Er zijn in totaal tien rechtbanken, elk onder toezicht van een andere koning, verantwoordelijk voor het beoordelen van verschillende categorieën van zonden.
De eerste rechtbank houdt zich bezig met de eerste verwerking — in wezen de intake. Het levensdossier van de overleden persoon wordt bekeken. Als ze een deugdzaam leven hebben geleid, gaan ze direct door naar reïncarnatie. Zo niet, dan doorlopen ze de resterende rechtbanken voor straf.
Dit lijkt opmerkelijk veel op hoe het keizerlijke Chinese rechtssysteem werkte. Zaken gingen door meerdere niveaus van beoordeling. Verschillende ambtenaren hadden jurisdictie over verschillende soorten misdaden. Het systeem was traag, grondig en diep bezorgd over de juiste procedure.
De Doden Omkopen
Een van de meest kenmerkende kenmerken van de Chinese overtuiging in het hiernamaals is de praktijk van het verbranden van joss-papier — papieren geld, papieren huizen, papieren auto’s, papieren smartphones — voor de doden. De logica is eenvoudig: als het hiernamaals een bureaucratie is, dan werkt geld daar op dezelfde manier als hier.
Dit is geen cynisme. Het is pragmatisme. De Chinese cultuur heeft altijd begrepen dat systemen draaien om relaties en middelen. Geld sturen naar je overleden familieleden is een daad van liefde die wordt uitgedrukt via de meest praktische middelen die beschikbaar zijn.
Geestmaand
De zevende maand van de maankalender is Geestmaand (鬼月, Guǐ Yuè), wanneer de poorten van de onderwereld opengaan en de doden onder de levenden lopen. Gedurende deze maand branden mensen offers, laten ze voedsel staan, en vermijden ze activiteiten die misschien geesten kunnen aantrekken — zwemmen, verhuizen, trouwen.
Geestmaand gaat niet echt over angst. Het gaat om onderhoud. De relatie tussen de levenden en de doden vereist regelmatige aandacht, net als elke andere relatie. Je voedt je voorouders omdat ze nog steeds familie zijn. Je verbrandt geld voor hen omdat ze nog steeds kosten hebben.
Het Moderne Hiernamaals
Hedendaagse Chinezen hebben complexe relaties met deze overtuigingen. Veel zouden zeggen dat ze niet letterlijk geloven in de tien rechtbanken van de hel. Maar ze verbranden nog steeds joss-papier tijdens het Qingming Festival. Ze vermijden nog steeds om bruiloften te plannen tijdens Geestmaand. Ze vertellen hun kinderen nog steeds niet te zwemmen in de zevende maand.
De bureaucratie van het hiernamaals blijft bestaan, niet omdat mensen geloven dat het letterlijk waar is, maar omdat het iets waarheids nastreeft over de Chinese cultuur: dat relaties niet eindigen bij de dood, dat verplichtingen door generaties heen voortduren, en dat zelfs het universum draait om de juiste procedure.
---Je vindt het misschien ook leuk:
- De Complete Gids voor Chinese BovenNatuurlijke Folklore: Geesten, Demonen en de Geestenwereld - Moderne Exorcisme in Chinese Gemeenschappen: Wanneer Oude Rituelen de 21ste Eeuw Ontmoeten - Het Hiernamaals in de Chinese Cultuur: Een Reisgids