Natutong Mag-Type ang mga Multo
Hindi natapos ang horror fiction sa Tsina sa 聊斋 (Liáozhāi) ni Pu Songling noong ika-18 siglo. Lumutang ito sa ilalim ng lupa sa iba't ibang panahon ng kaguluhan sa politika, muling umusbong sa Hong Kong at Taiwan noong kalagitnaan ng ika-20 siglo, at pagkatapos ay sumabog sa pagdating ng mga platform ng web fiction noong 2000s. Ngayon, maaaring sabihin na ang horror fiction sa Tsina ang pinaka-produktibo at pinaka-iba't-ibang tradisyon ng supernatural fiction sa mundo — milyon-milyong kwento ang nailalathala taon-taon sa iba't ibang platform, na binabasa ng mga tagapanood na umaabot sa daan-daang milyon.
Ang problema para sa mga internasyonal na mambabasa ay hindi kailanman ang kalidad o dami. Ito ay ang access. Ang mga pagsisikap sa pagsasalin ay bumibilis, ngunit ang malaking bahagi ng horror fiction sa Tsina ay nananatiling available lamang sa wikang Tsino. Nakatuon ang gabay na ito sa mga maaari mong basahin ngayon, kasama ang mga mahahalagang hindi isinalin na akda na karapat-dapat pag-aralan.
Ang Pundasyong Klasikal
聊斋志异 (Liáozhāi Zhìyì) — Mga Estrangherong Kwento mula sa Isang Studio ng Tsina
Ang koleksyon ni Pu Songling ng halos 500 sobrenatural na kwento, na isinulat noong huli ng ika-17 siglo, ay nananatiling pinakamakapangyarihang akda sa horror fiction sa Tsina. Ang bawat sumusunod na manunulat ng horror sa Tsina ay kumikilos sa ilalim ng anino nito. Ang hanay ng koleksyong ito ay kapansin-pansin: 画皮 (huàpí) — "Naka-Pinturang Balat" — ay nagbibigay ng purong body horror; "Nie Xiaoqian" ay lumilikha ng malambing na romansa sa mga multo; "The Cricket" ay gumagamit ng mga sobrenatural na elemento para sa satirang panlipunan; "Judge Lu" ay gumagamit ng ilalim ng lupa para sa komedyang burukrata.
Ang ginagawa nitong mahalagang basahin ang 聊斋 ay ang prosa ni Pu Songling — tumpak, mapanlikha, at maaaring sabihing modern sa sikolohiya. Ang kanyang 鬼 (guǐ) at 狐仙 (húxiān) ay hindi mga halimaw kundi ganap na mga karakter na may mga pagnanasa, kahinaan, at moral na komplikasyon. Ang mga espiritu ng fox sa partikular — mapang-akit, matalino, may moral na ambigwidad — ay nagtatag ng isang arketipo na hindi kailanman tumigil sa pag-explore ang fiction sa Tsina.
Available in English: Maraming pagsasalin ang umiiral. Ang Penguin Classics na edisyon (isinalin ni John Minford) ang pinaka-accessible; ang kumpletong anim na volyum na pagsasalin ni Sidney Sondergard ay nagbibigay ng akademikong lalim.
子不语 (Zǐ Bù Yǔ) — Ano ang Hindi Tinalakay ni Confucius
Ang koleksyon ni Yuan Mei noong ika-18 siglo ay sadyang nagtutulak sa mga hangganan na maingat na nilapitan ng 聊斋. Ang pamagat ay isang hamon: tumangging talakayin ni Confucius ang sobrenatural, ngunit matindi ang pagtutok ni Yuan Mei sa paksang ito. Ang mga kwento ay mas madidilim, mas satirical, at mas handang ilarawan ang 阴间 (yīnjiān) na ilalim ng lupa bilang isang dysfunctional na burukrasya na pinamamahalaan ng mga hindi mahusay na ghost officials.
Available in English: Mayroong mga partial na pagsasalin sa iba't ibang akademikong antolohiya. Wala pang kumpletong pagsasalin sa Ingles na nakalimbag sa kasalukuyan.
Modernong Nobelang Nakakatakot
Cai Jun (蔡骏) — Stephen King ng Tsina
Si Cai Jun ang pinaka-komersyal na matagumpay na manunulat ng horror sa kasaysayan ng mainland China, na may mga benta na lumagpas sa 14 milyong kopya. Ang kanyang mga nobela ay pinagsasama ang mga sobrenatural na elemento sa thriller plotting at sikolohikal na tensyon:
- **The Nineteenth Layer